Certyfikat Ecocert oznacza, że niezależna jednostka zewnętrzna sprawdziła kosmetyk według określonych wymagań dotyczących składu, pochodzenia surowców, produkcji i wpływu na środowisko. Nie jest to zwykłe hasło reklamowe, takie jak „naturalny” lub „eko”, lecz wynik audytu przeprowadzonego na podstawie standardu COSMOS.
Czym jest certyfikat Ecocert?
Ecocert to międzynarodowa jednostka certyfikująca, która ocenia produkty naturalne i organiczne oraz procesy związane z ich wytwarzaniem. Sama nazwa „naturalny” nie ma jednej, szczegółowej definicji obowiązującej dla wszystkich kosmetyków. Producent może więc użyć jej w komunikacji marketingowej, nawet jeśli produkt nie był kontrolowany przez niezależną organizację.
Logo Ecocert informuje, że receptura i sposób produkcji zostały zweryfikowane według ustalonych kryteriów. Kontrola nie ogranicza się do przeczytania listy INCI. Obejmuje także źródła surowców, dokumentację, warunki produkcji, opakowanie oraz wybrane aspekty gospodarki odpadami i ochrony środowiska.
Standard COSMOS i dwa poziomy certyfikacji
Obecnie certyfikacja Ecocert dla kosmetyków naturalnych i organicznych opiera się na standardzie COSMOS, czyli wspólnych wytycznych dotyczących produktów tego typu. Na opakowaniu można spotkać dwa główne oznaczenia: COSMOS NATURAL oraz COSMOS ORGANIC.
| Kategoria | Wymagania składników naturalnych | Wymagania składników organicznych |
|---|---|---|
| COSMOS NATURAL | Co najmniej 95% składników musi być naturalnych lub pochodzić ze źródeł naturalnych | Standard nie wymaga określonego minimum składników organicznych w całym produkcie, choć ich użycie musi spełniać zasady COSMOS |
| COSMOS ORGANIC | Co najmniej 95% składników musi być naturalnych lub pochodzenia naturalnego | Co najmniej 95% składników roślinnych, które mogą być organiczne, musi pochodzić z upraw ekologicznych, a minimum 20% wszystkich składników produktu musi być organiczne, z wyjątkami dotyczącymi produktów zawierających dużo wody lub minerałów |
Procenty odnoszą się do różnych grup składników, dlatego nie należy ich dodawać ani interpretować jako jednej wartości opisującej całą recepturę. Woda i składniki mineralne nie mogą być „organiczne” w takim samym sensie jak surowce roślinne. Z tego powodu oznaczenie COSMOS ORGANIC nie musi oznaczać, że 95% całej masy kosmetyku pochodzi z rolnictwa ekologicznego.
Na certyfikowanym produkcie powinny być podane informacje pozwalające ocenić udział składników pochodzenia naturalnego oraz składników z kontrolowanych upraw ekologicznych. Dokładne wymagania mogą być aktualizowane wraz z rozwojem standardu, dlatego znaczenie logo najlepiej odczytywać razem z pełnym oznaczeniem COSMOS NATURAL lub COSMOS ORGANIC.
Czego nie powinno być w certyfikowanym kosmetyku?
Standard COSMOS ogranicza stosowanie określonych substancji syntetycznych oraz surowców, które nie spełniają jego kryteriów. W certyfikowanych recepturach nie znajdziesz między innymi:
- Silikonów i syntetycznych olejów o działaniu typowym dla kosmetyków konwencjonalnych.
- Parabenów, PEG-ów oraz pochodnych ropy naftowej, takich jak parafina, jeśli nie są dopuszczone przez konkretną wersję standardu.
- Syntetycznych zapachów i barwników stosowanych bez ograniczeń właściwych dla certyfikacji naturalnej.
- Organizmów modyfikowanych genetycznie oraz surowców pochodzących z martwych zwierząt.
- Testowania gotowego kosmetyku na zwierzętach oraz praktyk niezgodnych z wymaganiami dotyczącymi pozyskiwania surowców.
Nie oznacza to, że każdy certyfikowany kosmetyk jest całkowicie pozbawiony konserwantów. Standard dopuszcza wybrane substancje, w tym niektóre konserwanty identyczne z naturalnymi, pod warunkiem spełnienia określonych wymagań. Certyfikat nie oznacza więc, że produkt składa się wyłącznie z nieprzetworzonych składników roślinnych.
Dlaczego Ecocert obejmuje więcej niż skład?
Wiarygodność certyfikatu wynika z kontroli całego procesu, a nie tylko z deklaracji producenta. Audytor analizuje dokumentację surowców i sprawdza, czy ich pochodzenie odpowiada wymaganiom COSMOS. Weryfikuje także sposób przechowywania, czyszczenia urządzeń i prowadzenia produkcji.
Jeżeli w tym samym zakładzie powstają kosmetyki certyfikowane i konwencjonalne, konieczne może być rozdzielenie linii, urządzeń albo procedur, tak aby ograniczyć ryzyko pomieszania surowców i produktów. Producent musi również prowadzić dokumentację umożliwiającą prześledzenie drogi składników od dostawcy do gotowego kosmetyku.
Ocena dotyczy także opakowań i zarządzania środowiskowego. Brane są pod uwagę między innymi możliwość recyklingu materiałów, ograniczanie odpadów, sposób gospodarowania ściekami oraz wpływ procesów produkcyjnych na środowisko. Wymagania nie oznaczają automatycznie, że każde opakowanie będzie biodegradowalne. W praktyce standard kładzie nacisk na materiały dopuszczone do użycia, możliwość ich odzysku oraz ograniczanie zbędnego zużycia surowców.
Producent musi przejść audyt, przedstawić wymagane dokumenty i poddać się kontroli zgodności. Certyfikacja może obejmować nie tylko gotowy kosmetyk, lecz także zakład produkcyjny i określone procedury logistyczne. To odróżnia ją od samodzielnej deklaracji umieszczonej na etykiecie.
Czy brak certyfikatu oznacza gorszy kosmetyk?
Nie. Certyfikat jest potwierdzeniem spełnienia konkretnego standardu, ale jego brak nie dowodzi niskiej jakości produktu. Uzyskanie i utrzymanie certyfikacji wiąże się z kosztami audytów, dokumentacji i dostosowania produkcji. Z tego powodu małe manufaktury mogą z niej rezygnować, mimo że używają dobrych surowców i tworzą przemyślane receptury.
W przypadku kosmetyku bez logo warto dokładniej sprawdzić skład INCI, pochodzenie surowców oraz informacje podane przez producenta. Trzeba też odróżnić certyfikację całego produktu od certyfikatu pojedynczego składnika. Surowiec z oznaczeniem Ecocert nie oznacza automatycznie, że gotowy kosmetyk spełnia wymagania COSMOS.
Logo może być szczególnie pomocne, gdy zależy Ci na niezależnej kontroli naturalności, pochodzeniu składników i sposobie produkcji. Nie jest natomiast gwarancją, że kosmetyk będzie dobrze tolerowany przez każdą skórę ani że zapewni określony efekt pielęgnacyjny.
W skrócie: Ecocert oznacza zewnętrzny audyt, a nie samo określenie „naturalny”. Certyfikacja działa obecnie w ramach standardu COSMOS, rozróżnia poziomy NATURAL i ORGANIC oraz obejmuje składniki, produkcję, opakowania i wybrane wymagania środowiskowe.
